Southland

Southland w jednej minucie

Southland to najbardziej wysunięty na południe region lądu stałego Nowej Zelandii — płaski, rolniczy, wietrzny i mniej odwiedzany niż jakakolwiek inna część Wyspy Południowej. Invercargill (ok. 56 000 mieszkańców) to miasto regionalne: nieuroczy, niemalowniczy, ale funkcjonalny i okazjonalnie osobliwy (ma najbardziej wysuniętego na południe Burger Kinga na świecie i, co bardziej praktyczne, bardzo dobry sklep z narzędziami E. Hayes z ekscentrycznym muzeum zabytkowych pojazdów i osobliwości). Bluff, 27 km na południe, to przemysłowy port słynący z ostryg — ostrygę z Bluff (sezon kwiecień–sierpień) uważa się za jeden z najlepszych owoców morza na świecie.

Prawdziwe powody, by przyjechać: The Catlins i Stewart Island. The Catlins to dzikie wybrzeże rozciągające się 100 km na wschód od Invercargill do Balclutha — odległe, często dzikie i stanowiące dom dla pingwinów żółtookich (wśród najrzadszych na świecie), delfinów Hektora, nowozelandzkich kotików, lwów morskich i najbardziej wysuniętych na południe połaci rodzimego lasu w Nowej Zelandii. Stewart Island/Rakiura leży 36 km na południe od Bluff po drugiej stronie Cieśniny Foveaux — 470 km² wyspa rodzimego buszu, dzikich plaż i kiwi tak pewnych siebie, że chodzą po plaży w nocy.

Większość podróżnych albo całkowicie pomija Southland (pędząc z Queenstown do Dunedin) albo używa go jako przystanku tranzytowego na Stewart Island. Oba podejścia omijają The Catlins.

Uczciwy przypadek dla Southland

Nie przyjeżdżajcie dla Invercargill. Miasto jest funkcjonalne, ale nie malownicze i nie dość interesujące, by stanowić centrum podróży.

Przyjeżdżajcie dla The Catlins. To jedno z najbardziej naprawdę dzikich i niezatłoczonych doświadczeń dzikiej przyrody w Nowej Zelandii — i jedyne miejsce, gdzie można zobaczyć pingwiny żółtookie, lwy morskie, delfiny Hektora i kotiki w ciągu jednego dnia bez łodzi.

Przyjeżdżajcie jako brama na Stewart Island. Prom z Bluff to 1 godzina do Oban; doświadczenie kiwi na plaży na Ulva Island i Mason Bay jest niezwykłe i nie można go odtworzyć nigdzie indziej w Nowej Zelandii.

Uczciwy kompromis: Southland jest wystawione na czynniki atmosferyczne. Deszcz i wiatr to stali towarzysze. Drogi w The Catlins są wąskie, częściowo nieutwardzone i wolne. To część charakteru — ale planujcie więcej czasu niż myślicie.

Gdzie ulokować swoją bazę

Invercargill to praktyczne centrum. Jedyne zakwaterowanie i usługi na poziomie miejskim w regionie. Dobre jako baza do jednodniowych wycieczek w każdym kierunku, przydatne na nocleg przed promem na Stewart Island.

Papatowai lub Owaka (The Catlins) to dwie główne “miejscowości” (bardzo małe społeczności) w The Catlins. Nocowanie właśnie w The Catlins zamiast dojeżdżania z Invercargill jest znacznie lepsze — dostajecie wieczorną obserwację pingwinów w Curio Bay, poranne patrole z lwami morskimi na Cannibal Bay i najlepsze światło jest na obu końcach dnia.

Riverton (Aparima) to 40 km na zachód od Invercargill — małe miasto rybackie z przyjemnym estuarium, najstarszym budynkiem w Southland (hotel z 1827 roku) i doskonałym wędkarstwem. Alternatywna baza dla podróżnych chcących małego, pełnego charakteru miasteczka zamiast Invercargill.

Bluff to właściwie przedmieście Invercargill — nie ma powodu tu nocować z wyjątkiem wczesnego połączenia promowego na Stewart Island.

Najlepsze doświadczenia w Southland

Dzikie wybrzeże The Catlins

The Catlins to rezerwat dzikiej przyrody o głębokości 30 km, rozciągający się 100 km wzdłuż południowego wybrzeża. Główne miejsca:

Curio Bay: Największy znany skamieniały las na półkuli południowej (165 milionów lat, widoczny podczas odpływu — pnie drzew zachowane w kamieniu). O zmierzchu pingwiny żółtookie (hoiho) wracają z morza i przechodzą po skałach do swoich gniazd — widoczne z klifowej platformy obserwacyjnej bez zakłócania ich. Pingwiny żółtookie to jeden z najrzadszych gatunków pingwinów na świecie; The Catlins ma jedno z najbardziej niezawodnych miejsc obserwacji.

Cannibal Bay: Nowozelandzkie lwy morskie (rāpoka) leżą na plaży przez cały rok — największe lwy morskie na świecie (samce do 400 kg). Musicie utrzymywać odległość 20 m. Spacerujcie po plaży rano (lub późnym popołudniem) dla najlepszych spotkań.

Nugget Point (Tokata): Latarnia morska na dramatycznym skalistym przylądku, ze skalistymi stosami (“nuggets”), na których żyją kolonie kotików, kormoranów, dziobaczowców królewskich i w odpowiednim sezonie pingwinów żółtookich. Jeden z najbardziej fotogenicznych nadmorskich widoków na Wyspie Południowej.

Purakaunui Falls: Trzystopniowy wodospad w rodzimym lesie deszczowym — 10 minut od drogi, po płaskiej ścieżce. Jeden z najczęściej fotografowanych wodospadów w Southland i naprawdę piękny.

Waipapa Point: Miejsce najgorszej pokojowej katastrofy morskiej w Nowej Zelandii (wrak Tararua, 131 ofiar w 1881 roku). Latarnia morska i uderzające wybrzeże. Małe niebieskie pingwiny gniazdują tu latem.

Dla podróżnych jadących z Dunedin do Invercargill lub odwrotnie, nadmorska trasa przez Catlins wydłuża podróż o 1–2 godziny (w porównaniu z śródlądową szosą) i jest enormalnie bardziej interesująca. Zróbcie ją.

Wycieczka jednodniowa z Invercargill do Dunedin przez The Catlins — NZD 145 / USD 87 / EUR 80. Idealna jeśli chcecie, żeby ktoś opowiadał o dzikiej przyrodzie i historii; obejmuje wszystkie główne miejsca.

Pełny przewodnik: Przewodnik po plażach The Catlins.

Ostrygi z Bluff

Sezon ostrygi z Bluff (ostrea chilensis) trwa od kwietnia do sierpnia. To ostryga płaska — jedyna rodzima ostryga w Nowej Zelandii — o wyrazistym smaku różniącym się od ostryg Pacyfiku uprawianych gdzie indziej. Serwowane prosto (surowe na połówce muszli z cytryną) lub w zupie. Restauracja Oyster Cove w Bluff i Batch Bar w Invercargill to najbardziej niezawodne opcje przez cały rok; w sezonie, Festiwal Ostryg i Żywności w Bluff (maj) przyciąga odwiedzających z całego kraju.

Budżet: NZD 35–60 / USD 21–36 / EUR 19–33 za talerzyk 6–12 ostryg z Bluff.

Brama na prom Stewart Island

Bluff to port promowy dla 1-godzinnej przeprawy do Oban/Halfmoon Bay na Stewart Island/Rakiura. Przeprawa przez Cieśninę Foveaux może być wzburzona (to otwarty ocean, bez osłony) — sprawdźcie warunki przed rezerwacją i weźcie leki przeciw chorobie morskiej w razie wątpliwości.

Prom Stewart Island między Bluff a Oban — NZD 105 / USD 63 / EUR 58 w jedną stronę. Kursuje 3x dziennie latem; 2x zimą. Real Journeys to główny operator.

Pełne doświadczenie Stewart Island (spotkania z kiwi, Ulva Island, Rakiura Track) opisuje przewodnik po Stewart Island.

Niespodzianki Invercargill

Invercargill nie jest celem, ale ma dwie lub trzy rzeczy warte wiedzy:

E. Hayes Hardware and Museum: Działający sklep z narzędziami w ciągłej działalności od 1895 roku. Na parterze jest zwykły sklep; tylne pomieszczenia zawierają niezwykłą kolekcję zabytkowych motocykli, samochodów, pamiątek lotniczych i ogólnych maszyn. Wstęp wolny. 30–45 minut.

Bill Richardson Transport World: 1 km od sklepu E. Hayes. Największa prywatna kolekcja zabytkowych pojazdów w Nowej Zelandii — ciężarówki, motocykle i samochody z lat 1900.–1970. w specjalnie zbudowanym muzeum. NZD 18 / USD 10,80 / EUR 9,90 dla dorosłych.

Muzeum i Galeria Sztuki Southland (Te Ara a Kiwa): Obejmuje jedyną na świecie publiczną ekspozycję tuatara (gad sprzed epoki europejskiej, żyjąca skamieniałość). Terrarium zawiera 6–10 tuatarów; opiekunowie prowadzą 15-minutowe rozmowy w zaplanowanych godzinach. Wstęp wolny; tuatary same w sobie uzasadniają przystanek.

Riverton/Aparima: 40 km na zachód, nad estuarium rzeki Aparima. Naprawdę urocze małe nadmorskie miasto z muzeum morskim, dobrą kawą w Rocks Cafe i najstarszym nieprzerwanie licencjonowanym hotelem na Wyspie Południowej (Riverton Hotel, 1856).

Dojazd i poruszanie się

Z Queenstown: 200 km przez SH6, SH98 i SH1. Liczcie 2,5–3 godziny. Dobra utwardzona szosa.

Z Dunedin: 220 km przez SH1 (śródlądowo, 2,5 godziny) lub przez nadmorską trasę The Catlins (3,5–4 godziny — zdecydowanie zalecane).

W obrębie Southland: Wynajęty samochód jest niezbędny. The Catlins nie ma transportu publicznego. Invercargill ma lokalne autobusy w obrębie miasta, ale nic przydatnego dla turystyki. Terminal promu w Bluff to 5 minut taksówką od centrum Invercargill.

Na Stewart Island: Prom z Bluff (1 godzina, 3x dziennie latem). Stewart Island Flights obsługuje też 18-minutowy malowniczy lot z Invercargill do Oban — NZD 115–140 / USD 69–84 / EUR 63–77 w jedną stronę. Dobra opcja przy wzburzonym morzu.

Gdzie spać

Budżetowy (NZD 35–90 / noc)

Invercargill Central Backpackers — centralny, podstawowy, czysty. Dormitorium NZD 35; prywatny NZD 85.

Curio Bay Accommodation (The Catlins) — najlepiej zlokalizowane budżetowe zakwaterowanie w The Catlins, kilka kroków od obszaru obserwacji pingwinów w Curio Bay. Samodzielne jednostki od NZD 85.

The Catlins Farmstay (okolice Owaka) — zakwaterowanie na pracującej farmie, podstawowe, samowystarczalne. Około NZD 90–120 za noc.

Klasa średnia (NZD 120–250 / noc)

Distinction Hotel Invercargill — najlepszy hotel w mieście, niezawodny, basen, restauracja. NZD 150–220.

Lazy Dolphin Lodge (Curio Bay) — najpopularniejszy obiekt klasy średniej w The Catlins. Dobra lokalizacja, wygodne pokoje, pomocni właściciele znający terminy pingwinów i lwów morskich. NZD 140–180.

Riverton’s Aparima Motel — nad estuarium, dobre widoki, komfortowy. NZD 130–160.

Luksusowy (NZD 280+)

Southland nie ma prawdziwej luksusowej willi porównywalnej z opcjami Fiordland lub Queenstown. Najlepszym wyborem na zaszalenie jest Fiordland Lodge poza Te Anau (tuż za regionalną granicą) lub samodzielne domki w Curio Bay.

Najlepszy czas na wizytę

Październik–kwiecień dla The Catlins: pingwiny żółtookie są obecne przez cały rok, ale sezon lęgowy (wrzesień–luty) daje większą widoczność; małe lwy morskie pojawiają się od grudnia. Delfiny Hektora w Porpoise Bay są najniezawodniej widoczne latem.

Kwiecień–sierpień na ostrygi z Bluff — sezonowe okno dla prawdziwych ostryg. Festiwal Ostryg i Żywności w Bluff w maju to szczytowe wydarzenie.

Przez cały rok dla Invercargill — atrakcje miejskie działają bez względu na sezon. Muzeum E. Hayes i Transport World są pod dachem i odporne na pogodę. Zima w Invercargill jest zimna i wietrzna, ale rzadko surowa według standardów międzynarodowych.

The Catlins zimą: Spokojniejsze, czasem dramatyczne w mroczny nadmorski sposób, ale światło gaśnie wcześnie, a wieczorna obserwacja pingwinów żółtookich w Curio Bay najlepiej sprawdza się w dłuższe letnie wieczory.

Typowe błędy

Wybieranie śródlądowej trasy SH1 z Dunedin do Invercargill. Jest szybsza, ale biegnie przez płaskie tereny rolnicze. Nadmorska trasa przez Catlins wydłuża podróż o 1–1,5 godziny i dodaje dziką przyrodę, wodospady, klify i poczucie południowej Nowej Zelandii, która zupełnie brakuje na szosie.

Nie nocowanie w The Catlins. Jednodniowe wycieczki z Invercargill oznaczają, że omijajcie wieczorną obserwację pingwinów w Curio Bay i poranny patrol lwów morskich na Cannibal Bay. Oba są najlepsze na przeciwnych końcach dnia — co wymaga jednego noclegu w Catlins.

Jechanie do Bluff bez kontekstu dotyczącego ostryg. Poza sezonem kwiecień–sierpień, ostrygi z Bluff mogą być niedostępne u źródła. Samo miasto ma niewiele do zaoferowania bez ostryg ani połączenia promowego.

Niedocenianie dróg w The Catlins. Malownicza Droga Południowa przez The Catlins korzysta z mieszanki utwardzonych i nieutwardzonych dróg. Niektóre odcinki są wąskie i dzielone z pojazdami rolniczymi. Planujcie o 50% więcej czasu niż sugeruje Google Maps; nie spieszcie się, by zdążyć na połączenia.

Przykładowe plany podróży

1-dzień ekspresowe The Catlins (z Dunedin)

Wyjazd z Dunedin o 7:30. Latarnia morska Nugget Point (2 godziny, w tym ptaki morskie). Purakaunui Falls (30 min). Lunch w Owaka. Curio Bay wczesnym popołudniem (sprawdźcie terminy pingwinów — przyjedźcie 1 godzinę przed zmierzchem). Pingwiny żółtookie o zachodzie słońca. Jazda do Invercargill (1 godzina). Nocleg w Invercargill.

3-dniowy obwód Southland

Dzień 1: Queenstown do Invercargill (3 godziny). Popołudnie: Muzeum E. Hayes i Transport World. Kolacja w Batch Bar (ostrygi z Bluff jeśli w sezonie).

Dzień 2: Jazda The Catlins — Nugget Point, Cannibal Bay (lwy morskie), Purakaunui Falls, Curio Bay wieczorna obserwacja pingwinów. Nocleg w Curio Bay.

Dzień 3: Poranny spacer z lwami morskimi (Cannibal Bay lub Surat Bay). Jazda na prom w Bluff (1 godzina). Przeprawa na Stewart Island na wizytę jednodniową lub nocleg. Powrót do Invercargill. Jazda do Queenstown lub Dunedin.

5 dni ze Stewart Island

Dni 1–2: Jak wyżej (Invercargill i The Catlins).

Dni 3–4: Przeprawa na Stewart Island. Wieczorne spotkanie z kiwi (dzień 3). Wycieczka z przewodnikiem po Ulva Island (dzień 4). Powrót do Bluff popołudniowym promem.

Dzień 5: Jazda z Invercargill do Queenstown przez Kingston i malowniczą trasę przy jeziorze Wakatipu.

Pełny obwód Wyspy Południowej: 7-dniowy plan podróży po Wyspie Południowej i 14-dniowy plan podróży po Nowej Zelandii.

FAQ

Czy The Catlins jest warte objazdu z głównej trasy turystycznej?

Tak, jeśli macie dodatkowy dzień i wynajęty samochód. The Catlins to najbardziej nieodkryty region na turystycznym szlaku Wyspy Południowej — spotkania z dziką przyrodą rywalizujące z Otago Peninsula, ale bez infrastruktury dla wycieczek autokarowych. Jeśli Wasz plan podróży po Wyspie Południowej ma elastyczność, wstawcie The Catlins.

Kiedy pingwiny żółtookie są widoczne w Curio Bay?

Przez cały rok, ale najlepszy termin to zmierzch (około 30–60 minut przed zachodem słońca). Pingwiny wracają z morza, by gniazdować w roślinności za plażą. Platforma obserwacyjna w Curio Bay pozwala na bliskie obserwacje bez zakłócania ich. Wrzesień–luty to sezon lęgowy oznaczający bardziej aktywną działalność pingwinów; ptaki są widoczne przez cały rok.

Czy prom na Stewart Island jest wzburzony?

Cieśnina Foveaux to otwarty ocean i może być znacznie wzburzony. Fale napędzane wiatrem 2–3 m nie są niczym niezwykłym. Firma promowa publikuje warunki online i odwołuje kurs w naprawdę niebezpiecznej pogodzie. Weźcie leki przeciw chorobie morskiej (zaczynając 1 godzinę przed odjazdem) jeśli jesteście podatni. 18-minutowy lot z Invercargill to niezawodna alternatywa przy złej pogodzie.

Czy ostrygi z Bluff są dostępne poza sezonem kwiecień–sierpień?

Nie. Ostrygę z Bluff (ostrea chilensis) to dziki połów z ściśle zarządzanym sezonem — zazwyczaj wczesny kwiecień do sierpnia, w zależności od rocznych ocen DOC i MPI. Poza tym oknem możecie znaleźć zachowane lub chłodzone ostrygi z Bluff w niektórych restauracjach (ograniczona jakość) lub ostrygi Pacyfiku (akwakultura, dostępna przez cały rok, ale inny gatunek). Jeśli ostrygi są konkretnym powodem wizyty w Bluff, potwierdźcie, że sezon jest otwarty przed podróżą.

Jak zobaczyć pingwiny żółtookie w The Catlins?

Curio Bay to główne miejsce — bezpłatnie, bez rezerwacji. Przyjedźcie 1 godzinę przed zachodem słońca, zajmijcie miejsce na platformie obserwacyjnej i czekajcie. Pingwiny przechodzą z morza przez skały i plażę w kierunku swoich gniazd. Utrzymujcie dystans 10 m i nie używajcie fotografii z lampą. Tablica informacyjna DOC na parkingu ma przewidywany czas powrotu pingwinów na dany dzień.